Terracotta

Mudelli tal-Knejjes fit-Terracotta
Carmelo Vella

Xi ftit tal-ġranet ilu ltqajt ma' Carmel Vella, li hu dilettant kbir tal-Kappelli. Apparti li tana ħafna ritratti li ser jintużaw f’dan is-sit, Carmel għandu passatemp li jagħmel l-mudelli tal-Kappelli bit-terracotta. Din hija l-intervista zgħira li għamiltu.

Min hu Carmelo Vella....

Bdejt biex saqsejtu xi ħaġa żgħira fuqu. Carmel twieled fis-27 ta' Lulju 1962 tal-Pieta'. Ħu Żebbuġi, iżda wara li żżewweġ mar joqgħod fil-Mosta. Hu miżżewweġ lil Rita u għandhom żewġt itfal, Martina u Francesco. Hu jaħdem bħala Nursing Aide f'Ċentru tas-Saħħa.

Kif beda jaħdem il-Kappelli bit-terracotta....

Imbagħad għaddejt biex nidħol għall-passatemp tiegħu, dak li jaħdem mudelli tal-kappelli fit-terracotta. Hu qalli li minn dejjem kien iħobb ix-xogħol tal-idejn u jagħmel diversi tipi ta’ mudelli. Hu għandu fama li kull ma' jara b'għajnejh kapaċi jagħmlu b'idejħ. Iżda madwar erba' snin ilu ddeċieda li jattendi kors intensiv fix-xogħol tat-terraccotta fejn fl-aħħar ingħata ċertifikat mill- MCAST.

Imma għalfejn mudelli tal-Kappelli ?

Carmel qalli li hu jinteressa ruħu fl-istorja ta' Malta u fil-bini storiku li nsibu madwarna, fosthom il-kappelli li hawn
imxerrdin fl-irħula. L-ewwel Kappella li beda jagħmel kienet dik ta' Santa Marija taż-Żejfa li tinsab fil-Mosta. Meta ra r-riżultat lest ħassu tassew sodisfatt bil-mudell li għamel, tant li tħajjar jagħmel aktar mudelli ta' kappelli oħra. Għalhekk beda jdur it-toroq tal-Mosta biex jieħu ritratti tal-bosta kappelli li nsibu f’dan ir-raħal.

Meta Carmel ikollu r-ritratti tan-naħat kollha tal-Kappella, jibda' jħejji biex jagħmel il-mudell. Hawnhekk beda jurini xi ftit mill-mudelli li għandu, li kif tistgħu taraw mir-ritratti, huma ħelwin ħafna. Apparti li mill-ewwel jiġbdu l-għajn, wieħed irid jgħid li d-dettall li fihom hu impressjonanti, għax Carmel joqgħod attent għal kull dettall li jkollha l-Kappella biex il-mudell ikun fidil kemm jista’ jkun lejn l-oriġinal.

X'xogħol jinvolvi biex tagħmel mudell ta’ kappella ?

Imma kemm jeħdolu ħin biex jagħmel mudell? Qalli li biex jagħmel mudell ta' kappella jieħu madwar erba' ġimgħat biex din tkun lesta minn kollox. L-ewwel jumejn jinvolvi x-xogħol biex iwaqqafha. Imbagħad iħalli bejn ħmistax jew tlett ġimgħat biex il-mudell jinxef. Dan ikun jiddependi mit-temp u ż-żmien tas-sena.
Il-proċess ikompli bit-tisjir f'forn speċjali fejn tieħu madwar 10 siegħat u wara iħalliha madwar 24 siegħa biex tibred. L-aħħar fażi hi l-iktar parti kruċjali, għax ikun irid jiddekoraha u jlestiha minn kollox. Kif taraw mhux ħaġa faċli biex tagħmel mudell bit-terracotta, imma meta mbagħad tara l-mudell lest, tinsa' l-ħin kollu li tkun għamilt biex tlestiha.

L-interess tiegħu fuq l-istorja tal-kappelli…

Iżda Carmel ma waqafx hemm: aktar ma beda' jagħmel minn dawn il-mudelli tat-terracotta, aktar xtaq ikun jaf fuq l-istorja tagħhom. Għalhekk wara li ġab l-informazzjoni fuq il-kappelli tal-Mosta, beda jdur mal-bqija tal-ibliet u l-irħula ta’ Malta u Għawdex biex jiġbed ir-ritratti tal-kappelli u jagħmel riċerka fuqhom.

Meta staqsejtu liema huma l-iktar kappelli huma għal qalbu qalli li huma dik tal-Madonna tal-Isperanza fill-Mosta, ta’ Santa Marija ta’ Bir Miftuħ u dik tal-Providenza li hemm fis-Siġġiewi.

Għalaqna din it-taħdita ma' Carmel billi saqsejtu x’jidhirlu minn www.kappellimaltin.com u hu tani dawn il-kummenti. “Jiena kuntent li fl-aħħar hawn sit iddedikat għall-kappelli Maltin. Żgur li kulħadd xi darba jew oħra ra xi kappella jew joqgħod ħdejn xi waħda. Dawn huma ukoll wirt missirijietna, u aħna għandna id-dmir li nieħdu ħsiebhom. Għalhekk dan is-sit fuq il-kappelli għandu jagħti ħeġġa u ħajra lil dawk kollha li jidħlu fih u jiskopru xi sbuħija ta' kappelli hawn imxerrdin fil-gżejjer Maltin.

Filwaqt li rringrazzjajtu tal-kummenti u taċ-ċans li tani biex nitkellmu fuq il-passatemp tiegħu, ħallejtu jkompli l-mudell li kien qed jagħmel, biex ikompli jgħaqqad is-sett ta’ kappelli li hawn f’Malta. Iżda mhux qabel li għedtlu biex jagħmilli xi żewġ mudelli tat-terracotta, biex inpoġġihom fuq l-iskrivanija ħalli meta nkun qed nikteb xi script fuq kappelli narhom quddiemi!

Jekk intom interessati f’xi mudelli ta’ kappelli, ibgħatulna email fuq u ngħaddu messaġġ tagħkom lil Carmel.

Nota: Id-direzzjoni ta' dan is-sit tixtieq tirringrazzja 'l Carmel talli għaddielna l-kollezzjoni personali mdaqqsa li għandu ta' ritratti diġitali tal-kappelli ta' Malta u Għawdex għall-użu fuq dan is-sit.